กระชายดำคืออะไร ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และแหล่งกำเนิด

ทำความรู้จักกับกระชายดำ

กระชายดำเป็นพืชสมุนไพรในวงศ์ขิง ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Kaempferia parviflora Wall. ex Baker เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในประเทศไทย พืชชนิดนี้เป็นที่รู้จักในชื่ออื่นๆ อีกหลายชื่อ เช่น โสมไทย หรือ ขิงดำ

กระชายดำถูกนำมาใช้ในตำรับยาพื้นบ้านของไทยมาอย่างยาวนาน โดยส่วนที่นิยมนำมาใช้มากที่สุดคือเหง้าใต้ดิน ซึ่งมีลักษณะเด่นคือเนื้อในสีม่วงเข้มจนถึงสีดำ จึงเป็นที่มาของชื่อกระชายดำนั่นเอง

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และการระบุกระชายดำ

กระชายดำเป็นพืชล้มลุกอายุหลายปี มีเหง้าอยู่ใต้ดิน ลักษณะเหง้าเป็นกลุ่มคล้ายนิ้วมือ มีขนาดเล็กกว่ากระชายขาวทั่วไป เนื้อในของเหง้ามีสีม่วงเข้มจนถึงสีดำอมม่วง ซึ่งเป็นจุดสังเกตที่สำคัญที่สุดในการแยกแยะจากกระชายชนิดอื่น

ใบของกระชายดำเป็นใบเดี่ยว รูปรีหรือรูปไข่ ปลายใบแหลม มีประมาณ 2-3 ใบต่อต้น ใบมีสีเขียวเข้มด้านบนและอาจมีสีม่วงอ่อนด้านล่าง ดอกมีสีชมพูอ่อนหรือม่วงอ่อน ออกดอกบริเวณโคนต้นใกล้พื้นดิน ช่วงเวลาออกดอกมักอยู่ในช่วงฤดูฝน

กระชายดำพบได้ในป่าดิบแล้งและป่าเบญจพรรณทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ชอบขึ้นในพื้นที่ที่มีร่มเงาและดินร่วนซุย ระบายน้ำได้ดี ปัจจุบันมีการเพาะปลูกเชิงพาณิชย์ในหลายจังหวัด โดยเฉพาะในจังหวัดเลยและพื้นที่ใกล้เคียง

• เหง้ามีเนื้อในสีม่วงเข้มถึงดำ เป็นลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากกระชายขาว
• ใบรูปรีสีเขียวเข้ม มักมี 2-3 ใบต่อต้น อาจมีสีม่วงอ่อนที่ใต้ใบ
• ดอกสีชมพูหรือม่วงอ่อน ออกที่โคนต้น ช่วงฤดูฝน
• พบมากในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ชอบที่ร่มและดินระบายน้ำดี

คำถามที่พบบ่อย

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง