สรรพคุณของข่า ประโยชน์ต่อสุขภาพตามภูมิปัญญาไทย

ข่า สมุนไพรพื้นบ้านที่มีสรรพคุณหลากหลาย

ข่า หรือ Alpinia galanga เป็นพืชในตระกูลขิงที่คนไทยรู้จักและใช้ประโยชน์มาอย่างยาวนาน นอกจากจะเป็นเครื่องเทศสำคัญในอาหารไทยแล้ว ข่ายังถูกนำมาใช้ในตำรับยาพื้นบ้านมาหลายชั่วอายุคน ภูมิปัญญาการใช้ข่าถูกสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นในวิถีชีวิตของชาวไทย

ปัจจุบันมีการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับสารสำคัญในข่ามากขึ้น ทำให้เราเข้าใจถึงศักยภาพของสมุนไพรชนิดนี้ได้ดียิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การใช้สมุนไพรควรอยู่บนพื้นฐานของความเข้าใจที่ถูกต้องและคำนึงถึงความปลอดภัยเป็นสำคัญ

สรรพคุณและประโยชน์ของข่าตามภูมิปัญญาไทย

ในตำราแพทย์แผนไทย ข่าถูกจัดอยู่ในกลุ่มสมุนไพรรสเผ็ดร้อน มีการใช้เหง้าข่าในการบรรเทาอาการไม่สบายท้อง ท้องอืด และช่วยในเรื่องการย่อยอาหาร ผู้เฒ่าผู้แก่ในอดีตมักนำข่ามาต้มดื่มเมื่อรู้สึกไม่สบายตัวหรือมีอาการหวัดเล็กน้อย

จากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์พบว่า ข่ามีสารสำคัญหลายชนิด เช่น สาร 1'-acetoxychavicol acetate และสารในกลุ่มฟลาโวนอยด์ ซึ่งมีการศึกษาในห้องปฏิบัติการถึงคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระและต้านเชื้อจุลินทรีย์ อย่างไรก็ดี ผลการศึกษาเหล่านี้ส่วนใหญ่ยังอยู่ในขั้นตอนการวิจัยเบื้องต้น

น้ำมันหอมระเหยจากข่ามีกลิ่นเฉพาะตัวที่อาจช่วยในเรื่องการผ่อนคลายได้ในบางกรณี นอกจากนี้ การใช้ข่าภายนอกในรูปแบบของการพอกหรือประคบก็เป็นวิธีการที่มีการใช้ในวิถีพื้นบ้านมาแต่โบราณ

• ใช้ในตำรับยาพื้นบ้านเพื่อช่วยเรื่องระบบย่อยอาหารและบรรเทาอาการท้องอืด
• มีสารต้านอนุมูลอิสระจากการศึกษาในห้องปฏิบัติการ
• ใช้ภายนอกในรูปแบบการประคบเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยตามวิถีพื้นบ้าน
• มีน้ำมันหอมระเหยที่อาจช่วยในเรื่องความผ่อนคลาย

คำถามที่พบบ่อย

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง