ใบมะกรูดคืออะไร ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และแหล่งกำเนิด
ทำความรู้จักกับใบมะกรูด
ใบมะกรูดเป็นใบของต้นมะกรูด ซึ่งมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Citrus hystrix DC. จัดอยู่ในวงศ์ส้ม (Rutaceae) เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ใบมะกรูดมีลักษณะเฉพาะตัวที่โดดเด่นและแตกต่างจากพืชตระกูลส้มชนิดอื่นอย่างชัดเจน
พืชชนิดนี้เป็นที่รู้จักกันดีในประเทศไทย อินโดนีเซีย มาเลเซีย และประเทศใกล้เคียง ใบมะกรูดถูกนำมาใช้ในการปรุงอาหารและสมุนไพรพื้นบ้านมาอย่างยาวนาน การเรียนรู้ลักษณะทางพฤกษศาสตร์จะช่วยให้สามารถจำแนกใบมะกรูดแท้ได้อย่างถูกต้อง
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และการจำแนกใบมะกรูด
ใบมะกรูดมีลักษณะพิเศษที่เรียกว่าใบประกอบเทียม ประกอบด้วยใบจริงและปีกก้านใบที่ขยายใหญ่จนดูเหมือนใบสองใบต่อกัน ส่วนบนเป็นใบจริงรูปไข่กลับ ปลายใบเว้าเล็กน้อย ส่วนล่างเป็นปีกก้านใบรูปไข่กลับเช่นกัน ขนาดของปีกก้านใบมักใกล้เคียงหรือเล็กกว่าใบจริงเล็กน้อย
ผิวใบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน ผิวใบด้านบนเรียบลื่น ส่วนด้านล่างอาจมีจุดต่อมน้ำมันกระจายอยู่ เมื่อขยี้ใบจะได้กลิ่นหอมเฉพาะตัวที่รุนแรงและสดชื่น ซึ่งเกิดจากน้ำมันหอมระเหยที่อยู่ในต่อมน้ำมันบนใบ
ต้นมะกรูดเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 2-6 เมตร ลำต้นและกิ่งมีหนามแหลมยาว ใบออกเรียงสลับบนกิ่ง ดอกมีสีขาวหรือขาวอมม่วง ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง ผลมะกรูดมีผิวขรุขระเป็นปุ่มปม สีเขียวเมื่อยังอ่อนและเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเมื่อสุก
- ใบมีลักษณะคล้ายใบสองใบต่อกัน เกิดจากปีกก้านใบที่ขยายใหญ่
- ผิวใบเขียวเข้มเป็นมัน มีต่อมน้ำมันกระจายทั่วใบ
- มีกลิ่นหอมเฉพาะตัวที่รุนแรงเมื่อขยี้ใบ
- กิ่งและลำต้นมีหนามแหลมยาวเป็นลักษณะเด่น
ในการเก็บใบมะกรูดจากต้น ควรระวังหนามแหลมที่กิ่งและลำต้น ควรสวมถุงมือหรือใช้อุปกรณ์ช่วยในการเก็บเกี่ยว หากไม่แน่ใจว่าพืชที่พบเป็นใบมะกรูดแท้หรือไม่ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านพฤกษศาสตร์หรือสมุนไพรก่อนนำมาใช้
คำถามที่พบบ่อย
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
หากต้องการเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการจำแนกพืชสมุนไพรไทยชนิดต่าง ๆ สามารถใช้แอปพลิเคชันระบุพันธุ์พืชหรือปรึกษานักพฤกษศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรเพื่อความถูกต้องแม่นยำ