สรรพคุณของมะกรูด ประโยชน์ต่อสุขภาพตามภูมิปัญญาไทย

มะกรูด สมุนไพรไทยที่มีคุณค่าหลากหลาย

มะกรูด หรือ Citrus hystrix เป็นพืชในตระกูลส้มที่คนไทยรู้จักและใช้ประโยชน์มาช้านาน ทั้งในการปรุงอาหารและการดูแลสุขภาพตามภูมิปัญญาพื้นบ้าน ผลมะกรูดมีลักษณะเด่นคือผิวขรุขระ มีน้ำมันหอมระเหยอยู่มาก ส่วนใบมะกรูดมีกลิ่นหอมเฉพาะตัวที่ใช้เป็นเครื่องเทศในอาหารไทยหลายชนิด

ในทางสมุนไพร มะกรูดถูกนำมาใช้ประโยชน์แทบทุกส่วน ตั้งแต่ผล ใบ ผิว ไปจนถึงน้ำมันหอมระเหย โดยแต่ละส่วนมีสารออกฤทธิ์ที่แตกต่างกัน การศึกษาวิจัยสมัยใหม่ได้เริ่มให้ความสนใจศึกษาคุณสมบัติของมะกรูดมากขึ้น แม้ว่าข้อมูลหลายส่วนยังต้องการการศึกษาเพิ่มเติมในมนุษย์

สารสำคัญและสรรพคุณที่น่าสนใจของมะกรูด

มะกรูดอุดมไปด้วยน้ำมันหอมระเหยที่มีสารสำคัญหลายชนิด โดยเฉพาะสารในกลุ่มเทอร์ปีน เช่น ลิโมนีน ซิโตรเนลลาล และลินาลูล ซึ่งเป็นสารที่ให้กลิ่นหอมเฉพาะตัว การศึกษาในห้องปฏิบัติการพบว่าสารเหล่านี้อาจมีคุณสมบัติต้านจุลชีพและต้านอนุมูลอิสระได้ในระดับหนึ่ง

ตามตำรายาไทยโบราณ มะกรูดถูกใช้เป็นส่วนประกอบในยาหลายตำรับ เช่น การใช้น้ำมะกรูดผสมสระผมเพื่อบำรุงเส้นผมและหนังศีรษะ การใช้ผิวมะกรูดในยาหอมเพื่อช่วยให้รู้สึกสดชื่น หรือการนำใบมะกรูดมาต้มอาบเพื่อความสะอาดและผ่อนคลาย อย่างไรก็ตาม การใช้งานเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมา

งานวิจัยบางชิ้นได้ศึกษาฤทธิ์ของน้ำมันหอมระเหยจากมะกรูด พบว่าอาจมีผลช่วยในเรื่องการผ่อนคลายเมื่อใช้ในการอโรมาเทอราพี และอาจช่วยยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อจุลินทรีย์บางชนิดในหลอดทดลอง แต่ผลการศึกษาในมนุษย์ยังมีจำกัดและต้องการการวิจัยเพิ่มเติม

• น้ำมันหอมระเหยจากผิวมะกรูดอาจช่วยในการผ่อนคลายและลดความเครียดเมื่อใช้สูดดม
• สารต้านอนุมูลอิสระในมะกรูดอาจช่วยปกป้องเซลล์จากความเสียหายได้ในระดับหนึ่ง
• การใช้น้ำมะกรูดสระผมตามภูมิปัญญาไทยเชื่อว่าช่วยทำความสะอาดหนังศีรษะและลดความมัน
• สารในกลุ่มฟลาโวนอยด์ที่พบในมะกรูดกำลังได้รับความสนใจในการศึกษาวิจัยด้านสุขภาพ

คำถามที่พบบ่อย

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง