มะนาว คืออะไร ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และถิ่นกำเนิด
ทำความรู้จักมะนาว พืชตระกูลส้มที่คุ้นเคย
มะนาวเป็นพืชในวงศ์ส้ม (Rutaceae) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Citrus aurantiifolia หรือ Citrus hystrix ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ พืชชนิดนี้เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงกลาง นิยมปลูกกันอย่างแพร่หลายในประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มะนาวถือเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีความสำคัญทั้งในครัวเรือนและการค้า
มะนาวมีหลากหลายสายพันธุ์ที่นิยมปลูกในประเทศไทย เช่น มะนาวแป้น มะนาวไข่ และมะนาวตาฮิติ แต่ละสายพันธุ์มีลักษณะและรสชาติที่แตกต่างกันไป การทำความเข้าใจลักษณะทางพฤกษศาสตร์จะช่วยให้สามารถจำแนกและเลือกใช้ได้อย่างเหมาะสม
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และการจำแนกมะนาว
มะนาวเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 2 ถึง 5 เมตร ลำต้นมีกิ่งก้านแผ่กว้าง เปลือกลำต้นสีเทาอมเขียว ตามกิ่งมักมีหนามแหลมยาว 1 ถึง 2 เซนติเมตร ใบเป็นใบเดี่ยว รูปไข่หรือรูปรี ขอบใบหยักเล็กน้อย ผิวใบเรียบมัน สีเขียวเข้ม เมื่อขยี้จะมีกลิ่นหอมจากต่อมน้ำมันที่อยู่บนใบ
ดอกมะนาวเป็นดอกเดี่ยวหรือช่อ มีกลีบดอกสีขาว 4 ถึง 5 กลีบ กลิ่นหอม ผลมีรูปร่างกลมหรือรี เปลือกผลบางเรียบหรือขรุขระเล็กน้อยขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ ผลอ่อนสีเขียว เมื่อสุกจะเปลี่ยนเป็นสีเหลือง เนื้อในฉ่ำน้ำแบ่งเป็นกลีบ มีรสเปรี้ยวจัด
มะนาวมีถิ่นกำเนิดในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะบริเวณอินเดีย มาเลเซีย และอินโดนีเซีย ปัจจุบันแพร่กระจายและปลูกทั่วโลกในเขตร้อนและกึ่งร้อน มะนาวเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนระบายน้ำดี ต้องการแสงแดดจัดและอากาศอบอุ่น
- ลำต้นเป็นไม้พุ่มสูง 2 ถึง 5 เมตร มีหนามแหลมตามกิ่ง
- ใบรูปไข่สีเขียวเข้ม มีต่อมน้ำมันให้กลิ่นหอม
- ดอกสีขาว 4 ถึง 5 กลีบ ผลกลมหรือรีเปลือกบาง
- ชอบดินร่วน แสงแดดจัด และอากาศอบอุ่นชื้น
การสัมผัสน้ำมันจากเปลือกมะนาวแล้วโดนแสงแดดอาจทำให้ผิวหนังระคายเคืองได้ในบางคน ควรล้างมือหลังสัมผัสเปลือกมะนาว และหากมีอาการแพ้หรือไม่แน่ใจเกี่ยวกับสายพันธุ์ที่พบ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านพฤกษศาสตร์
คำถามที่พบบ่อย
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
หากต้องการระบุสายพันธุ์มะนาวหรือพืชตระกูลส้มชนิดอื่นอย่างแม่นยำ สามารถใช้แอปพลิเคชันระบุพันธุ์พืชหรือปรึกษานักพฤกษศาสตร์เพื่อความถูกต้อง