ดีปลีคืออะไร ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และแหล่งกำเนิด
ทำความรู้จักกับดีปลี สมุนไพรไทยโบราณ
ดีปลีเป็นพืชสมุนไพรที่อยู่คู่กับสังคมไทยมาช้านาน จัดอยู่ในวงศ์พริกไทย มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Piper retrofractum Vahl พืชชนิดนี้เป็นไม้เถาเลื้อยที่พบได้ทั่วไปในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ชื่อดีปลีมาจากภาษาสันสกฤตว่า ปิปปลี ซึ่งหมายถึงพริกยาว
ในประเทศไทย ดีปลีถูกนำมาใช้ทั้งในตำรับยาแผนโบราณและการปรุงอาหาร ผลของดีปลีมีรสเผ็ดร้อนคล้ายพริกไทย แต่มีกลิ่นหอมที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว พืชชนิดนี้สามารถปลูกได้ง่ายในสภาพอากาศร้อนชื้นของบ้านเรา
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และวิธีสังเกตดีปลี
ดีปลีเป็นไม้เถาเลื้อยขนาดกลาง ลำต้นเป็นข้อปล้องชัดเจน มีรากออกตามข้อเพื่อยึดเกาะต้นไม้หรือหลักที่พาดพิง ลำต้นมีสีเขียวเข้มถึงน้ำตาลอมเขียว ผิวเรียบ เมื่อโตเต็มที่อาจยาวได้หลายเมตร
ใบดีปลีเป็นใบเดี่ยว รูปไข่หรือรูปหัวใจ ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ใบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน ผิวใบเรียบทั้งสองด้าน เส้นใบมองเห็นได้ชัดเจน ก้านใบสั้น ใบมีกลิ่นหอมเฉพาะตัวเมื่อขยี้
ช่อดอกออกเป็นช่อเชิงลด มีลักษณะเป็นแท่งทรงกระบอก ดอกมีขนาดเล็กมากเรียงอัดแน่นบนแกนช่อ ผลดีปลีมีลักษณะเป็นแท่งยาวคล้ายนิ้วมือ ยาวประมาณ 2-5 เซนติเมตร ผลอ่อนสีเขียว เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีแดงส้มและดำเมื่อแห้ง
- ลำต้นเป็นเถาเลื้อย มีข้อปล้องชัดเจน มีรากออกตามข้อ
- ใบรูปไข่หรือรูปหัวใจ สีเขียวเข้มเป็นมัน มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว
- ผลเป็นแท่งทรงกระบอก ยาว 2-5 เซนติเมตร รสเผ็ดร้อน
- พบมากในป่าดิบชื้น ป่าเบญจพรรณ และพื้นที่ร่มรำไร
การเก็บดีปลีจากธรรมชาติควรมั่นใจว่าสามารถระบุชนิดพืชได้ถูกต้อง เนื่องจากพืชในวงศ์พริกไทยมีหลายชนิดที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน หากไม่แน่ใจควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือนักพฤกษศาสตร์ก่อนนำมาใช้ประโยชน์
คำถามที่พบบ่อย
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
หากพบพืชที่สงสัยว่าเป็นดีปลีในธรรมชาติ การใช้แอปพลิเคชันระบุชนิดพืชหรือปรึกษานักพฤกษศาสตร์จะช่วยให้มั่นใจในการระบุชนิดได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย